Περιβάλλον και Συνθήκη της Κοπεγχάγης

Φίλες και Φίλοι,

αυτή την εβδομάδα διεξάγεται στην Κοπεγχάγη μια διάσκεψη που αποκλειστικό θέμα έχει το περιβάλλον. Η διάσκεψη αυτή πρόκειται να αποτελέσει την διάδοχο κατάσταση του Κιότο και να οδηγήσει σε μία συνθήκη, η οποία αναμένεται να οδηγήσει τον πλανήτη σε στροφή, ιδιαίτερα φιλική προς το περιβάλλον. Στόχος αυτής της ανάρτησης είναι να παραθέσω κάποια συμπεράσματα, να αναδείξω την αναγκαιότητα μιας τέτοιας συνθήκης και να καταθέσω κάποιες σκέψεις για την επίλυση του ζητήματος.

Ο λόγος που συζητάμε για την συγκράτηση του πλανήτη και την κλιματική αλλαγή έχει αρχικά να κάνει με αμοιγώς επιστημονικα αδιαμφισβήτητα δεδομένα. Αποτελεί δεδομένο ότι αν συνεχίσουμε με τους υπάρχοντες ρυθμούς και μοντέλο ανάπτυξης το 2050, η θερμοκρασία σε κάθε μέρος του πλανήτη θα αυξηθεί κατά τουλάχιστον 2 βαθμούς κελσίου ενώ επίσης αναμένεται ο πληθυσμός του πλανήτη σχεδόν να διπλασιαστεί. Είναι πιστεύω προφανές ότι η αύξηση της θερμοκρασίας πρόκειται να επηρεάσει ιδιαίτερα τις μεσογειακές χώρες και κυρίως την Ελλάδα, καθώς ενδεχόμενη αύξηση 2 βαθμών κελσίου μπορεί να οδηγήσει σε ανυπόφορες θερμοκρασίες το καλοκαίρι, αδυναμία καλλιέργειας συγκεκριμένων προϊόντων, λειψυδρία καθώς και στην ριζική αλλαγή του τρόπου ζωής και διατροφής μας. Τι είναι αυτό όμως που έχει προκαλέσει τέτοια απελπιστικά δεδομένα;

Το πρόβλημα έχει να κάνει με το φαινόμενο του θερμοκηπίου και τα αέρια που επιδυνώνουν και μεγενθύνουν την αποτελεσματικότητα αυτού του φαινομένου. Η επιδύνωση αυτή έχει να κάνει κυρίως με την  διαρκώς αυξανόμενη ανάγκη για ενέργεια και την παραγωγή της με τους συμβατικούς τρόπους της. Συμβατικός και ιδιαίτερα μολυσματικός σε αέρια του θερμοκηπίου είναι ο τρόπος παραγωγής ενέργειας μέσω εργοστασίων λιγνίτη καθώς και η διαρκώς αυξανούμενη εξάρτηση από το πετρέλαιο και τα περισσότερα παράγωγα του. Επομένως προφανώς τα παράγωγα των καυσίμων του αυτοκινήτου, των πλοίων αλλά και των αεροπλάνων επιβαρύνουν την τρέχουσα κατάσταση Η επιβάρυνση αυτή έχει να κάνει κυρίως με το διοξείδιο του άνθρακα σε ποσοστό 65% σε σχέση με τα υπόλοιπα αέρια του θερμοκηπίου.

Προφανής λύση για τα παραπάνω είναι να υπάρξει ριζική αλλαγή στο μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθείται από όλες τις χώρες. Αυτό το μοντέλο ανάπτυξης εχει επισυμανθεί επανηλειμένα από τον Γιώργο Παπανδρέου και ονομάζεται πράσινη ανάπτυξη. Η πράσινη ανάπτυξη στο ενεργειακό κομμάτι έχει να κάνει κυρίως με την απεξάρτηση απο το πετρέλαιο και το λιγνίτη και την υιοθέτηση των εναλλακτικών μορφών ενέργειας(αιολική, ηλιακή, βιομάζα, υδροηλεκτρισμός). Η υιοθέτηση του συγκεκριμένου μοντέλου δε μπορεί βέβαια να λύσει όλα τα προβλήματα αλλά αποτελεί σίγουρα μία πολύ καλή βάση για το ξεκίνημα.

Επιπλέον, η νέα συνθήκη δεν πρέπει να αφήνει κανένα περιθώριο σε καμία χώρα για μη εφαρμογή η παρεμνηνείες της. Πρέπει να υπάρχει μια ισχυρή δεσμευτική προγραμματική συμφωνία από όλες τις μετέχοντες χώρες και κυρίως τις αναπτυγμένες και περισσότερο ρυπογόνες, για πλήρη εφαρμοφή όλων των προβλεπόμενων με ιδιαίτερα αυστηρές ποινές για τους παραβάτες. Προβλεπόμενη ποινή θα μπορούσε να είναι για μένα και ο οικονομικός αποκλεισμός (εμπάργκο) σε προϊόντα χωρών που έχουν υπογράψει την συνθήκη αλλά τα προϊόντα που παράγονται δεν ακολουθούν το νέο πράσινο πρότυπο παραγωγής. Δε πρέπει αυτή τη φορά να αφήσουμε κανένα παραθυράκι ουτε να παραλείψουμε κάποια μορφή ρύπανσης όπως είναι η ρύπανση απο αεροπλοϊα και ναυσιπλοϊα.

Κλείνοντας, θέλω να επισημάνω ότι τα παραπάνω αποτελούν απλές επισυμάνσεις. Αν θέλουμε όντως κάτι να αλλάξουμε πρέπει να αντιληφθούμε άμεσα το πρόβλημα και να αναγκάσουμε τους κυβερνόντες να στραφούν προς το ζήτημα με περιβαλλοντική ευαισθησία. Επιπλέον πρέπει εμείς οι ίδιοι να αλλάξουμε τους εαυτούς μας, να αντιληφθούμε το οικολογικό ζήτημα και να υιοθετήσουμε ένα φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο ζωής που θα περιλαμβάνει ως πρωτεύοντα χαρακτηριστικα την χρήση Μαζικών Μέσων Μεταφοράς, την ανακύκλωση και την εξοικονόμηση νερού και ενέργειας.

Ο πλανήτης αργοπεθαίνει... Εσύ τι κάνεις για αυτό;

Εδώ και αρκετά χρόνια παρατηρούμε τον πλανήτη μας να αλλάζει. Οι συνεχείς και ανεξίτηλες παρεμβάσεις του ανθρώπινου παράγοντα στο γήινο περιβάλλον επιβαρύνουν καθημερινά τον πλανήτη μας. Τα τελευταία χρόνια δε αρκετοί επιστήμονες ανά τον κόσμο κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι η ώρα μηδέν, η ώρα που δε θα μπορεί η Γη να ανακάμψει απο τις παρεμβάσεις μας είναι ΤΩΡΑ. Αλήθεια όμως ποία είναι η δική μας ενημέρωση και η στάση μας για το συγκεκριμένο ζήτημα; Έχουμε αναλογιστεί όλοι ότι ανθρώπινη ζωή χωρίς πλούσιο φυσικό περιβάλλον δεν υφίσταται;

Δυστυχώς, ευθύνη για όλα τα παραπάνω έχουν όλα τα κράτη του κόσμου (ανάμεσα τους είναι και η Ελλάδα όπου έχει μια από τις περισσότερο ρυπογόνες πρωτεύουσες τις Ευρωπαϊκής Ένωσης), όπου συνειδητά επέλεξαν την εφαρμογή εύκολων πολιτικών που προσωρινά αναβαθμίζουν το βιοτικό επίπεδο αλλά μακροπρόθεσμα επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο την υπάρχουσα κατάσταση. Συγκεκριμένα μάλιστα, η συνθήκη του Κιότο ενώ είχε συμφωνηθεί από το 1997 υπογράφηκε και τέθηκε σε εφαρμογή 8 χρόνια αργότερα, το 2005 με την υπογραφή 141 χωρών ανά τον κόσμο. Τρανταχτά απούσες από την υπογραφή αυτής της συνθήκης μέχρι και σήμερα είναι οι Η.Π.Α και η Αυστραλία, χώρες που προκαλούν πολλά ερωτηματικά σχετικά με τη στάση τους. Η πραγματικότητα βέβαια συγκεκριμένα για τις Η.Π.Α είναι ότι η συνθήκη του Κίοτο πέρα απο την υποχρεωτική μείωση των ρύπων κάθε χώρας και τον δραστικό περιορισμό της χρήσης λιθάνθρακα ως πηγή ενέργεια, προέβλεπε και την στροφή προς τη χρήση φυσικού αερίου, πράγμα που ακόμα και σήμερα οικονομικά δε συμφέρει την κυβέρνηση των Η.Π.Α. Μήπως όμως τελικά βλέπουνε το δέντρο και χάνουνε το δάσος; Μήπως έφτασε η ώρα να αναλογιστούν ότι είναι προτιμότερο να επιβαρύνουν την οικονομία τους από τις μελλοντικές ζωές των ανθρώπων αυτού του πλανήτη;

Ένα επιπλέον πρόβλημα στα παραπάνω ζητήματα είναι ότι η νεολαία, το πιό μαχητικό και ριζοσπαστικό κομμάτι, έχει τελείως ελλειπή ενημέρωση και ανεπαρκή στάση για το συγκεκριμένο ζήτημα. Με την καθημερινή αδιαφορία που επιδεικνύουμε όλοι μας δε δίνουμε καμία λύση και δε πιέζουμε ποτέ την εκάστοτε κυβέρνηση να προβεί σε δραστικά μέτρα εναντίον των εργοστασίων που παραβαίνουν τους κανόνες και στην εγκατάσταση εναλλακτικών πηγών ενέργειας όπως η αιολική και η ηλιακή. Δε μαχόμαστε όπως θα έπρεπε για την προστασία του πλανήτη και την εισαγωγή του στην παγκόσμια πολιτική ατζέντα ως ζήτημα πρωταρχικής σημασίας. Δεν αγωνιζόμαστε όπως οφείλουμε για να εξασφαλίσουμε την σωστή και φυσιολογική μετάβαση της τύχης του πλανήτη από τα δικά μας χέρια, στα χέρια των παιδιών μας.

Πλέον όμως έφτασε η ώρα να φύγουμε από τις γενικολογίες και να πάμε σε συγκεκριμένα πολιτικά προγράμματα που στόχο έχουν να βγάλουν την χώρα μας από τις πρώτες θέσεις των ρύπων και να φέρουν ένα όσο τον δυνατόν περισσότερο καθαρό περιβάλλον στις μεγαλουπόλεις μας. Πρέπει η χώρα μας να γίνει πρωτοπόρα τουλάχιστον στο επίπεδο των βαλκανικών χώρων, σχετικά με το οικολογικό επίπεδο των κρατικών και μη επιχειρήσεων με καθημερινούς ελέγχους και αυστήρα πρόστιμα από έναν ανεξάρτητο φορέα. Πρέπει η έννοια της προστασίας του περιβάλλοντος να εμποτιστεί σε όλα τα νέα παιδιά από τις πρώτες τάξεις του σχολείου.

Και το κυριότερο, πρέπει όλοι εμείς να αποκτήσουμε οικολογική συνείδηση και να αλλάξουμε συγκεκριμένα σημεία του τρόπου ζωής μας. Πρέπει να αντιληφθούμε σε βάθος και να κατανοήσουμε τη σημαίνει ανακύκλωση και εξοικονόμηση πόρων. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η προστασία και η ευημερία του πλανήτη μας δεν είναι εθελοντική εργασία κάποιων γραφικών στα δικά μας μάτια, αλλα υποχρεωτική και συλλογική ευθύνη ΟΛΩΝ ΜΑΣ.

“Αυτόν τον κόσμο δεν τον κληρονομήσαμε από τους γονείς μας αλλά τον δανειστήκαμε από τα παιδιά μας”.